50 LAT SPÓŁDZIELNI WADOWICE
Sześć lat po zakończeniu II wojny światowej, u schyłku 1951 roku, podjęto w Wadowicach działania zmierzające do utworzenia spółdzielni kominiarskiej. Ich celem było uspołecznienie zawodu, wyzwolenie tzw. "czeladzi" spod niepodzielnej władzy możnych mistrzów - właścicieli prywatnych zakładów kominiarskich. Aby to osiągnąć, w drugim dniu Świąt Bożego Narodzenia, dnia 26 grudnia 1951 r., zebrała się grupa inicjatywna w składzie: Eugeniusz Las - mistrz kominiarski od 1946 r., przedwojenny kierownik okręgu kominiarskiego w Tenczynku, a wówczas kierownik działu zaopatrzenia transportu w Budowlanym Przedsiębiorstwie Powiatowym w Wadowicach, Wojciech Kurpiel - mistrz z Kalwarii Zebrzydowskiej, Jan Mizera - żołnierz AK - mistrz z Wadowic, Władysław Zwiła - oficer II wojny -mistrz z Andrychowa, Mieczysław Benowski - mistrz
z Kalwarii Zebrzydowskiej.
Podjęta została decyzja o założeniu spółdzielni kominiarskiej i już z dniem 1 stycznia 1952 roku stała się ona faktem. W przeciągu zaledwie tygodnia zorganizowano biuro mieszczące się w jedynym małym pokoiku w Wadowicach, przy ul. Dzierżyńskiego 5 (obecna ul.Legionów). Lokal ten pozostał na długo siedzibą Spółdzielni.

Pierwszy podpisany statut Wadowickiej Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Kominiarzy został w dniu 12 stycznia 1957 r. zarejestrowany w Sądzie Powiatowym w Wadowicach pod pozycją I RS/VIII-7. W aktach archiwalnych zachował się także z tamtych czasów tzw. Kwestionariusz Informacyjny nowozakładanej Spółdzielni, gdzie znaleźć można m.in. takie informacje:
- Data zebrania założycielskiego - 7 grudnia 1956r.
- Liczba członków założycieli - dziesięciu
- Lokale przemysłowe - 32m2, w tym lokal biurowy
- Narzędzia - 19 szt. linek kominiarskich, 30 górówek, 19 żelaz, 19 zamiataków, 36 kul,19 maszynek do lin
- Plan - wartość roczna ogółem 62.000zł, planowany koszt własny 50.000zł
- Planowane zapotrzebowanie - drut półstalowy 0,3mm - 15kg.
Teren działania Spółdzielni objął Wadowice, Suchą Beskidzką, Myślenice i Oświęcim, a następnie Limanową. Rok 1960, czwarty od swego założenia, wadowicka Spółdzielnia, która w międzyczasie w dniu 21 lutego 1958r. zmieniła swoją nazwę na "Rzemieślnicza Spółdzielnia Pracy Kominiarzy W Wadowicach" i zgodnie z rejestrem Sądu Powiatowego w Wadowicach I RS/VIII - 7 rozszerzyła teren działania na całe województwo krakowskie. Zatrudnienie wzrosło z 6 do 33 pracowników, a ilość zakładów z trzech do sześciu. (...) W 1969r. wadowicka spółdzielnia obejmuje swym zasięgiem kolejny powiat- Brzesko, a w WZSP w Krakowie rozpoczynają się rozmowy na temat ewentualnego łączenia WSPK ze Spółdzielnią dla m. Krakowa. Kończą się one pomyślnie w roku następnym i w dniu 23 maja 1970 r. dokonuje się niezwykle ważny akt - na Walnym Zgromadzeniu WSPK podjęta zostaje uchwała nr 10, która m.in. postanawia, że: uchwala się połączenie z dniem 1 lipca 1970r. WSPK w Wadowicach ze Spółdzielnią Kominiarzy w Krakowie, Spółdzielnią przejmującą będzie WSPK w Wadowicach, której statut będzie podstawą działalności nowej jednostki. Identyczną uchwałę podejmują władze SPK w Krakowie. Nowe kierownictwo WSPK - Rada i Zarząd zostaje wzmocnione przez nowych działaczy spółdzielczych. Przewodniczącym rady zostaje Marian Papała, a do Zarządu Spółdzielni wchodzi Leon
Kobut. Skład Zarządu połączonej Spółdzielni ukształtował się następująco: Eugeniusz Las - Prezes Józef Więckiewicz- Członek Zarządu i Kierownik Techniczny (który uchwałą Rady Nadzorczej od dnia 1 grudnia 1970 został Zastępcą Prezesa), Leon Kobut - Członek, Kazimierz Woźniak- Członek, Jerzy Wacław - Pełnomocnik ds. finansowo-księgowych (do końca stycznia 1972r.). Od 28.02.1972r. na stanowisko Głównego Księgowego została powołana Danuta
Bogunia, która pełniła te funkcję do końca lutego 1989r.
Wkrótce po nowym, pamiętnym zjednoczeniu Spółdzielnia dynamizuje swe wyniki ekonomiczne i stale powiększa swój potencjał kadrowy oraz materialny. Przerób roczny przekracza wartość 11,2mln zł ( w tym w samych tylko usługach dla ludności 3,3 mlnzł), zatrudnienie rośnie 13-krotnie.
Warto podkreślić, że przez cały czas od założenia wadowickiej spółdzielni w 1957 r. jej statutowe władze traktowały priorytetowo problem szkolenia i dokształcania zawodowego pracowników. Jest rzeczą znamienną, że łącząc się w 1970 r. z Krakowem WSPK weszła do nowej jednostki ze 100-procentowym stanem wykwalifikowanej załogi, tzn. iż wszyscy pracownicy, którzy spełnili ustawowe warunki i mieli wymagany staż pracy posiadali wtedy pełne kwalifikacje zawodowe.
W latach 1970-1975 stan organizacyjny rejonów kominiarskich WSPK w Wadowicach przedstawiał się następująco.
Ekspozytura Wojewódzka Bielsko-Biała: Wadowice, Andrychów, Kalwaria, Maków Podhalański,
Zawoja, Żywiec, Oświęcim, Zator, Chełmek, Bielsko-Biała,
Istebna, Hażlach, Jaworzno.
Ekspozytura Wojewódzka Kraków: Kraków 1, Kraków 2, Kraków, 3 Kraków 4, Skawina, Wieliczka, Skała, Niegardów, Myślenice, Krzeszowice, Kotlarze, Proszowice, Olkusz, Książ Wielki.
Ekspozytura Wojewódzka Nowy Sącz: Muszyna, Grybów, Biegonice, Gorlice, Jabłonka, Nowy Targ, Mszana Dolna, Limanowa, Rabka, Nowy Sącz, Szczawnica, Czarny Dunajec.
Ekspozytura Wojewódzka Tarnów: Tarnów Brzesko Bochnia Wojnicz Tuchów Skrzyszów Dębnica
Pięć lat po połączeniu małopolskiej spółdzielczości kominiarskiej pod egidą WSPK w Wadowicach
spotyka ją kolejna reorganizacja.
W ślad za nowym podziałem terytorialnym kraju i utworzeniem 49 województw w 1975 r. musiały z konieczności pójść także zmiany organizacyjne w uspołecznionym kominiarstwie. WSPK w Wadowicach stała się Oddziałem Okręgowym Krajowej Spółdzielni i objęła swym zasięgiem tereny czterech nowych województw - bielskiego, miejskiego krakowskiego, nowosądeckiego, i tarnowskiego. Siedziba Oddziału Okręgowego mieściła się w Wadowicach na placu Armii Czerwonej 12 ( obecnie Pl. Jana Pawła II), gdzie w 12972r. przeniosła się WSPK.
Pierwszym Dyrektorem Oddziału wadowickiego KSPUK został Kolega Eugeniusz Las, a jego zastępcą Józef Więckiewicz . E. Las pełnił tę funkcję aż do swej śmierci w dniu 12 stycznia 1979 r. Jego następcą został 1 czerwca 1979 r. Józef Więckiewicz, który kieruje wadowicką Spółdzielnią do dnia dzisiejszego. Ówczesnym wicedyrektorem Oddziału został Stefan
Oleksy. Warto podkreślić, że w okresie 15 lat funkcjonowania KSPUK do jej władz, tj. Rady Krajowej, wchodziła znacząca reprezentacja małopolskiego kominiarstwa i Oddziału Wadowice: Józef Więckiewicz, Józef Chmura, Kazimierz Woźniak, Leon Kobut i Józef Ożóg. W 1976 roku, z okazji 25 rocznicy założenia Spółdzielni, Oddział Okręgowy w Wadowicach otrzymuje sztandar, który przetrwał aż do 2002 r., by zastąpił go nowy, ufundowany przez Radę, Zarząd i członków w pełni samodzielnej organizacyjnie i finansowo Spółdzielni Pracy Kominiarzy.
Na szczególne podkreślenie zasługuje także fakt, że małopolscy kominiarze-spółdzielcy wyróżniali się przez szereg lat nie tylko na niwie zawodowej, lecz również w aktywności społecznej. Na 1000-lecie Państwa Polskiego złożyli np. ponad 2 tys. zł na każdego zatrudnionego, tj. znacznie powyżej średniej krajowej. W akcji 1000 Szkół na Tysiąclecie nasi Koledzy zadeklarowali, że pierwsze 3 miesiące oddadzą po 25%
swego zarobku i oddali, choć inne zakłady w kraju opodatkowały się po zaledwie 0,1 lub 0,2%.
Zapoczątkowane w roku 1989 zmiany ustrojowe w Polsce spowodowały przeobrażenie od podstaw całego życia gospodarczego, społecznego i politycznego. Poprzedni system gospodarki centralnie sterowanej zastąpiły reguły wolnego rynku, rozpoczął się proces prywatyzacji przedsiębiorstw. Wszystko to musiało spowodować zasadnicze przemiany także w Spółdzielczości. Likwidacji uległy związki spółdzielni, a duże spółdzielcze podmioty gospodarcze , w których występowały pośrednie ogniwa zarządzające, utraciły rację bytu. Do takich podmiotów zaliczała się również
KSPUK, toteż szybko doszło do jej podziału i reaktywowania istniejących przed 1975 r. samodzielnych spółdzielni kominiarskich. Nadzwyczajne Walne Zebranie przedstawicieli członków
KSPUK, decydujące o podziale spółdzielni i jej majątku, odbyło się we Wrocławiu w lutym 1990 r., a już 28 marca tegoż roku 96 członków założycieli złożyło swój podpis pod nowym statutem i powołało do życia Spółdzielnię Pracy Kominiarzy w Wadowicach. Zarejestrowano ją niebawem w Sądzie Rejonowym Wydz. VI Gospodarczym w Bielsku-Białej. Powołano nową Radę Nadzorczą SPK w składzie: Kazimierz Woźniak - Przewodniczący, Aleksander Miłek - Zastępca Przewodniczącego, członkowie: Walenty Ożóg, Marian Pytel, Jan Brykalski, Stefan Rospondek, Janusz Piech.Rada dokonała wyboru pierwszego Zarządu Spółdzielni w trzyosobowym składzie: Józef Więckiewicz - Prezes Zarządu, Stefan Oleksy - Zastępca Prezesa, Józef Ożóg - nieetatowy Zastępca Prezesa. Po zmianie statutu SPK w 1996 r. Zarząd Spółdzielni aż do dnia dzisiejszego jest jednoosobowy i stanowi go prezes Józef Więckiewicz, natomiast pełnomocnikami Zarządu są: Józefa Gładyś - ds. finansowo-księgowych oraz Józef Ożóg - ds. technicznych i usług.
W okresie swej 12-letniej działalności reaktywowana Spółdzielnia w Wadowicach osiągnęła, jak na niezwykle trudne warunki, w których przyszło jej działać, znaczące wyniki ekonomiczne względnie stabilną pozycję na rynku usług branżowych.
Wadowicka Spółdzielnia współuczestniczy też czynnie w przedsięwzięciach na rzecz stabilizacji i rozwoju polskiego rzemiosła kominiarskiego oraz obrony słusznych interesów zawodowych, m.in. poprzez:
- Aktywną przynależność do Korporacji Kominiarzy Polskich z siedzibą w Opolu, do której przystąpiła jako osoba prawna w dniu 24 kwietnia 1992 r.
- Udział od 1992 r. jako członek założyciel w działalności Kominiarskiej Fundacji Ochrony Przeciwpożarowej i Ochrony Środowiska, która zrzesza obecnie większość spółdzielni kominiarskich w kraju, ma siedzibę we Wrocławiu i posiada osobowość prawną.
- Współdziałanie z Komendami Straży Pożarnych, inspirowanie w powiatowych Inspektoratach Nadzoru Budowlanego postępowań administracyjnych, egzekwujących od właścicieli i zarządców budynków wykonanie ustawowego obowiązku poddawania przewodów kominowych okresowej i terminowej kontroli ich stanu technicznego (w myśl art.62ustawy "Prawo Budowlane").
- Eksponowanie, na miarę lokalnych możliwości, problematyki Spółdzielni i usług kominiarskich w mediach, w tym zwłaszcza w prasie terenowej.
W celu jak najlepszego wykonywania zadań gospodarczych, a przede wszystkim usług kominiarskich, statutowe władze Spółdzielni, od samego początku istnienia, przywiązywały szczególną uwagę do kształcenia pracowników.
Dzięki tym wszystkim działaniom w latach 1970-87 kwalifikacje zawodowe w Spółdzielni zdobyło 100 mistrzów kominiarskich i 112 czeladników kominiarskich.
Po 1987roku dwaj nasi mistrzowie: Józef Więckiewicz i Józef Ożóg wchodzili w skład Państwowej Komisji Egzaminacyjnej przy Zespole Szkół Mechanicznych w Wadowicach, gdzie kilkudziesięciu dalszych pracowników Spółdzielni zdobyło kwalifikacje mistrzów i czeladników.
Najwyższą rangę zawodową, tj. tytuł i kwalifikacje mistrza dyplomowanego, zdobyło dziewięciu reprezentantów małopolskiej spółdzielczości kominiarskiej: Eugeniusz Las, Leon Kobut, Aleksander Miłek, Michał Golonka, Wiesław
Szymczyk, Jerzy Balicki, Bronisław Halek, Bronisław Kołodziejczyk i Kazimierz Woźniak.
Wyrazem najwyższej ocen kwalifikacji zawodowych kadry Spółdzielni może być też fakt, że czterech mistrzów kominiarskich zostało wpisanych na listy rzeczoznawców-biegłych sądowych w zakresie kominiarstwa Prezesów Sądów Wojewódzkich w Krakowie i Bielsku-Białej: Eugeniusz Las, Leon
Kobut, Józef Ożóg i Bronisław Kołodziejczyk.
Mistrz kominiarski Józef Więckiewicz
Tytuł i skróty pochodzą od Redakcji.
|