Techniczne uzasadnienie stosowania przewodów powietrzno-spalinowych 

Rosnące z roku na rok ceny energii, rozwój świadomości ekologicznej, a także zaostrzenie wymagań stawianych przez ochronę środowiska nowoczesnym urządzeniom grzewczym i wielkości emisji spalin, wymusiło na producentach szukanie rozwiązań, które spowodowałyby, że urządzenia grzewcze stałyby się mniej szkodliwe dla środowiska. Prace projektantów szły różnymi torami. Jedni z nich brali pod uwagę głównie wzrost bezpieczeństwa użytkownika urządzenia grzewczego i tu nastąpił dynamiczny rozwój urządzeń grzewczych z zamkniętą komorą spalania. Urządzeń , w których pobór powietrza do spalania następuje z zewnątrz budynku i spaliny również odprowadzane są na zewnątrz. Praca urządzenia grzewczego wreszcie przestała zakłócać pracę wentylacji. Inni zaś brali pod uwagę maksymalne wykorzystanie medium i obniżenie temperatury spalin - tu nastąpił dynamiczny rozwój urządzeń kondensujących. Tu należy również zauważyć, że emisja do atmosfery ciepła też jest czynnikiem ją zanieczyszczającym . Prace nad unowocześnieniem urządzeń grzewczych były niewystarczającymi, zajęto się również konstruowaniem nowych - nowoczesnych systemów kominowych SPS (system powietrzno-spalinowy). Z początku były to dwa niezależne od siebie przewody służące do doprowadzenia powietrza do komory spalania i odprowadzenia spalin na zewnątrz. Później producenci zauważyli, że mogą to być przewody koncentryczne współosiowe; wewnętrznym przewodem wędrują spaliny, a zewnętrznym powietrze potrzebne do spalania. Zauważono przy tym, że spaliny, wędrując w przeciwprądzie, ogrzewają wstępnie powietrze do spalania, powodując mniejsze zużycie energii. Oczywiście efekt ten można osiągnąć tylko wtedy, gdy przewód spalinowy wykonany jest z odpowiedniego metalu, a przewód powietrzny z metalu lub ceramiki. Kolejną korzyścią z takiego rozwiązania jest zapobieganie zamarzaniu wylotów przewodów powietrzno - spalinowych. Ma to szczególne znaczenie w Polsce, gdzie zimą istnieje duża różnica temperatur i duża wilgotność powietrza. Były wprawdzie w świecie próby stosowania przewodów powietrzno-spalinowych, ale mądrzejsi od nas wycofują się z tego pomysłu.

Zdjęcia SPS wykonane z tworzyw 
sztucznych (korek lodowy).
Zdjęcia pochodzą z archiwum autora.

W grudniu 2002 roku weszło w życie znowelizowane rozporządzenie ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W opracowywaniu tego rozporządzenia miała również swój udział Korporacja Kominiarzy Polskich i tylko dzięki temu nie pojawił się w rozporządzeniu zapis dopuszczający stosowanie tworzyw sztucznych do konstruowania przewodów spalinowych i wentylacyjnych. Można było odnieść wrażenie, że powstało bardzo silne lobby importerów rur wykonanych z tworzyw sztucznych, udało im się namówić do współpracy niektórych przedstawicieli nauki i tymi rurami chciano koniecznie uszczęśliwić Polaków, podbechtując ich, że nie powinni tworzyć zaścianka Europy. Powstała sytuacja bez precedensu w żadnym cywilizowanym kraju: polscy producenci systemów kominowych zmuszani są przez obowiązujące przepisy do poddania rygorystycznym badaniom swój wyrób, zanim zostanie on wprowadzony do powszechnego stosowania. Natomiast importerzy rur z tworzyw sztucznych mówią: nasze rury zostały już zbadane na zachodzie i nie ma potrzeby poddawania ich badawczej procedurze aprobacyjnej. Korporacja Kominiarzy Polskich, po zdemontowaniu w ramach usuwanej awarii fragmentu przewodu spalinowego (systemu SPS ) i poddaniu takiego samego przewodu badaniu przeprowadzonemu w laboratorium Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Krakowie, wie, dlaczego importerzy tychże tak bardzo bronią się przed poddaniem ich rzetelnym badaniom w polskich laboratoriach.
Przewód spalinowy systemu SPS 
uszkodzony w wyniku awarii
Badanie prowadzone w laboratorium na naszą prośbę było z natury rzeczy powierzchowne, próbki pociętego na kawałki przewodu spalinowego wykonanego z tworzywa sztucznego poddaliśmy działaniu ciepłego powietrza. Po przekroczeniu temperatury 170°C badanie musieliśmy przerwać, a jak wyglądała próbka, która w zamyśle miała być poddana temperaturze 200°C, obrazuje ilustracja.

Próbki
W Europie stosowanie tworzyw sztucznych w budownictwie staje się coraz bardziej problematyczne, obserwuje się ucieczkę od stosowania ich do produkcji stolarki budowlanej, do produkcji kanalizacji, wykładzin itp. Zauważalna staje się ekspansja producentów tychże na rynki wschodnie, mniej rozwinięte cywilizacyjnie. Przemilcza się często sprawy emisji trujących gazów w razie pożaru, czy też emisji różnego rodzaju formaldehydów i fenoli w trakcie normalnej eksploatacji. W Polsce bariery próbuje się obejść, korzystając z §156 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Niemniej jednak stanowisko Ministerstwa Infrastruktury wyrażone w piśmie BA-1/AM/735/2362/2002 stawia jednoznaczną tamę tym próbom:

Przewody spalinowe lub powietrzno - spalinowe, o których mowa w §156 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U nr 75 poz 690), stanowiące wyposażenie urządzeń gazowych, są elementem składowym tych urządzeń. Takie przewody spalinowe oraz wszystkie inne rodzaje przewodów spalinowych muszą spełniać wymagania §266 ust. 1 dotyczące wykonania z materiałów niepalnych .

Dalsze kolejne próby ominięcia wymaganej przez polskie prawo konieczności posiadania aprobaty technicznej dopuszczającej i zastąpienie ich certyfikatem również zostały udaremnione . Centralne Laboratorium Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu w piśmie LPC-96/2002 stawia warunek:

........Przewody powietrzno - spalinowe stanowiące osprzęt kotła, niezależnie od właściwego współdziałania z kotłem, co zostało potwierdzone podczas badań typu wykonywanych przez CLDT, powinny również spełniać wymagania odrębnych przepisów i norm.

Dodać należy tu również stanowisko organu zwierzchniego dla Centralnego Laboratorium - Urzędu Dozoru Technicznego wyrażone w piśmie DT:TCB - 071-08.02/02:

..........UDT nigdy nie nadawał uprawnień dla urządzeń nie podlegających dozorowi technicznemu, w tym dla kominów. Każda uzgodniona przez organa dozoru technicznego dokumentacja kotła zawiera instrukcję montażu i eksploatacji, w której wytwórca w sposób schematyczny podaje sposób podłączenia kotła do komina. Jest to szkic bardziej lub mniej szczegółowy wskazujący użytkownikowi kotła ogólne zasady, których spełnenie wpływa na prawidłową pracę kotła. Szkice te nie mogą być w żadnym wypadku traktowane jako dopuszczenie, certyfikat itp.

I tu, mając za sojuszników urzędy państwowe oraz instytuty badawcze, Korporacja Kominiarzy Polskich stoi twardo na stanowisku, że wszystkie przewody kominowe oraz materiał użyty do ich konstruowania powinny odpowiadać polskim przepisom prawa i Polskim Normom. Przedstawiciele Europejskiej Federacji Mistrzów Kominiarskich, której to Federacji członkiem jest również Korporacja Kominiarzy Polskich, biorą czynny udział w pracach komisji TC/CEN 166 - komisji zajmującej się normalizacją przewodów kominowych wykonanych z różnych materiałów. Jak do tej pory nie otrzymaliśmy żadnego sygnału, iżby komisja ta miała w najbliższych latach zajmować się kominami z tworzyw sztucznych.
Jako końcowy już akcent pozwolę sobie przytoczyć jeszcze oficjalne stanowisko Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Krakowie w sprawie systemów powietrzno-spalinowych z tworzyw sztucznych w przewodach kominowych dla urządzeń kondensujących z zainstalowanym ogranicznikiem temperatury spalin.

........Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa stoi na stanowisku, że:
każdorazowe rozwiązanie techniczne w zakresie zastosowania tworzyw sztucznych w przewodach kominowych dla odprowadzenia spalin z gazowych urządzeń kondensujących powinno uzyskać aprobatę techniczną ukierunkowaną na ocenę jakości tworzywa sztucznego w warunkach roboczych oraz zagrożeń pożarowych, ze szczególnym uwzględnieniem toksyczności spalin powstających w czasie pożaru. Ww. systemy powietrzno - spalinowe powinny podlegać okresowej kontroli służb kominiarskich, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Takie stanowisko Instytutu wynika również z sytuacji, jaka wytworzyła się w tym zakresie w Europie, USA i Kanadzie, gdzie wycofano przewody wykonane z PCV, a Komisja Europejska zaleciła opracowanie normy uzupełniającej dotyczącej przewodów spalinowych z tworzyw sztucznych .......

Fragmenty tekstów w szarym kolorze stanowią cytaty z oficjalnych pism urzędowych, wytłuszczenia w tekście wykonał autor.

mistrz kominiarski 
inż. Jan Budzynowski