Przewody kominowe w budynkach mieszkalnych (cd.)

W celach szkoleniowych i informacyjnych przedstawiamy niżej kolejną część Normy niemieckiej DIN 18 160 Tl Przewody kominowe w budynkach mieszkalnych. Przypominamy , że podstawą do wydawania opinii kominiarskich są wyłącznie polskie przepisy i normy.

Jerzy Nenko

5.5. Wysokość
5.5.1. Najmniejsza skuteczna wysokość. Skuteczna wysokość kominów własnych, których przekrój w świetle ustalony został zgodnie z DIN 4705 cz.2 musi wynosić co najmniej 4m. Skuteczna wysokość kominów wspólnych musi przy paleniskach na paliwa stałe oraz paliwa płynne wynosić co najmniej 5m, przy paleniskach na paliwa gazowe co najmniej 4m; jeżeli łączniki posiadają bezpośrednio za króćcem spalin paleniska pionowy odcinek o wysokości co najmniej Im wówczas wysokość skuteczna komina może być mniejsza o 1,5 krotną długość tego pionowego odcinka. Zdanie pierwsze nie dotyczy jednak kominów, do których podłączono większą ilość palenisk przy warunkach wymienionych w rozdziale 5.3.1. ustęp pierwszy, zdania dwa i trzy albo gdy tylko jeden gazowy podgrzewacz wody i tylko jeden gazowy ogrzewacz pomieszczeń podłączono w ten sposób, że w myśl rozdziału 5.3.2. ustęp dwa, zdanie pierwsze uważane są jako palenisko pojedyncze; dla tych kominów należy stosować ustęp pierwszy. Z wymagań DIN 4705 cz.3 wynikają wyższe minimalne wartości skutecznej wysokości kominów wspólnych, które prowadzone są ukośnie, albo do których podłączone są paleniska gazowe, których rura spalinowa posiada pionowy odcinek o długości większej od Im.
5.5.2. Największa skuteczna wysokość. Skuteczna wysokość nie może przekraczać 187,5 krotności a przy kominach murowanych, jednopowłokowych 150 krotności hydraulicznej średnicy przekroju w świetle. Uwaga: Warunek ten jest przy ustalaniu maksy-malnego przekroju w świetle zgodnym z DIN 4705 cz.2 i cz.3 zawsze spełniony. Wskutek wzajemnej, rachunkowej zależności wymaganych wartości dla przekroju w świetle i skutecznej wysokości mógł on już zostać uwzględniony.
5.5.3. Ustalenie wymaganej skutecznej wysokości. Najmniejsza wymagana wysokość komina wynika, przy zgodnym obliczaniu przekroju w świetle, z reguły z wysokości i kształtu dachu budynku jak również z wymagań dotyczących wysokości wylotu komina ponad obrzeża dachów oraz nadbudówek dachowych w bezpośredniej bliskości wylotu komina. Wskutek wzajemnej rachunkowej zależności wymaganych wartości dla przekroju w świetle i skutecznej wysokości mogą przy wyborze pewnych wartości przekroju w świetle podczas oblicznia wymiarów komina zgodnym z DIN 4705 cz.l i cz.2 wyniknąć większe wysokości komina niż to wymagane jest na podstawie zdania pierwszego. jednakże większe wysokości kominów od wysokości wynikających ze zdania pierwszego i drugiego mogą, przy kominach które rozmieszczone i wykonane wykonane wbrew ustaleniom rozdziału 5.9. zdanie trzecie, z reguły nie zapobiegać skutecznie zakłóceniom w pracy komina. Zdania drugie i trzecie dotyczą również kominów, dla których ustalenie wymiarów dokonano w oparciu o DIN 4705 cz.3.
5.5.4. Wysokość komina ponad dach. Wysokość wylotu komina ponad najwyższą krawędź dachu o spadzie większym od 20 stopni musi wynosić co najmniej 0,40m. Odstęp wylotów kominów od powierzchni dachów o spadzie do 20 stopni musi wynosić co najmniej Im. Kominy, które znajdują się bliżej nadbudówek dachowych aniżeli wynosi ich 1,5 krotna wysokość ponad dach muszą wznosić się co najmniej ponad Im powyżej tych nadbudówek. Wyloty kominów nad dachami zaopatrzonymi w balustrady niezamknięte ze wszystkich stron, muszą sięgać co najmniej Im ponad balustrady (dla balustrad dachowych całkowicie zamkniętych patrz rozdział 5.)
Uwaga: Zaleca się stosowanie postanowień zdania trzeciego również przy większych odległościach wylotów kominów od nadbudówek dachowych, możliwie aż do odległości odpowiadających 3 krotnej wysokości nadbudówek dachowych ponad dach.
5.6. Izolacja cieplna ścian kominów.
5.6.1. Wymagana oporność przewodzenia ciepła. Oporność przewodzenia ciepła kominów musi zapewnić, że temperatura wewnętrznych powierzchni bezpośrednio poniżej wylotu komina odpowiadać będzie co najmniej temperaturze rosy oparów znajdujących się w spalinach. Dla odcinków kominów znajdujących się ponad dachem lub w zimnych pomieszczeniach odporność przewodze-nia ciepła lica musi odpowiadać przynajmniej II grupie odporności przewodzenia ciepła a przy kominach stanowiących przybudówkę budynku I grupie odporności przewodzenia ciepła; nie dotyczy to przypadku gdy przy uzasadnieniu wystarczającej temperatury wewnętrznej powierzchni komina bezpośrednio poniżej wylotu komina uwzględniono podwyższoną różnicę temperatur pomiędzy wnętrzem komina a przestrzenią zewnętrzną względnie zimnym pomieszczeniem. Jeżeli paleniska i łączniki zapewniają uzyskanie
temperatury spalin na wlocie do komina w wysokości przynajmniej 200 stopni C, a przy paleniskach gazowych z palnikami bez dmuchaw co najmniej 160 stopni C wówczas zdanie pierwsze uważa się za spełnione:
- dla kominów grupy odporności przewodzenia ciepła I
- dla kominów grupy odporności przewodzenia ciepła II z hydrauliczną smukłością nie większą niż 100 oraz
- dla kominów grupy odporności przewodzenia ciepła III z hydrauliczną smukłością nie większą niż 50; jeżeli odporność przewodzenia ciepła górnego odcinka komina o długości równej co najmniej 1/4 skutecznej wysokości odpowiada grupie odporności przewodzenia ciepła II wówczas w miejsce liczby 50 można wstawić 75.
Zdania jeden i dwa nie dotyczą kominów z blach stalowych, odnośnie których obowiązują zmniej-szone wymagania z uwagi na ich wytrzymałość na korozję spowodowaną spalinami. Dla kominów wspólnych, do których podłączono paleniska odpowiadające DIN 4705 cz.3 wydanie lipiec 1984, rozdział 4.2. ustęp jeden i dwa, wystarczy, że oporność przewodzenia ciepła odpowiadać będzie grupie oporności przewodzenia ciepła III, patrz DIN 4704 cz.3, wydanie lipiec 1984 rozdział 4.4.
5.6.2. Potwierdzenie wystarczającej oporności przewodzenia ciepła.
Grupa oporności przewodzenia ciepła komnów musi być, podczas projektowania i wykonania, w każdym przypadku potwierdzona decyzją rejestracyjną wystawioną przez Komitet Normalizacyjny Budownictwa przy DIN Niemieckim Instytucie d/s Normowania oraz Niemieckie Towarzystwo d/s Oznakowani Towarów GmbH (patrz dodatek A); o ile poniżej nie ustalono inaczej, ważność decyzji rejestracyjnej jest określona terminem. Grupy oporności prze-wodzenia ciepła rejestrowane są na podstawie prób wykonanych według DIN 18160 c/. 6
O rejestracji decyduje komisja specjalna Komitetu Normalizacyjnego Budownictwa /2/. W skład komisji specjalnej wchodzą przedstawiciele niżej wymienionych placówek. Przedstawiciele ci proponowani są przez te placówki a wybierani wspólnie przez komisje robocze "Materiały budowlane i elementy budowlane dla kominów domowych" i "Kominy domowe".
- jeden przedstawiciel najwyższej krajowej instancji nadzoru budowlanego
- jeden przedstawiciel Instytutu Techniki Bu-dowlanej
- jeden przedstawicie] Zjednoczenia Związków Rzemiosła Kominiarzy
- jeden przedstawicie] Centralnego Związku Dozoru Technicznego
- dwóch przedstawicieli uznanych przez nadzór budowlany placówek badawczych dla przepro-wadzania prób przy kominie testowym A w/g DIN 18160
- dwóch przedstawicieli uznanych placówek badawczych dla przeprowadzania prób przy kominie testowym C w/g DIN 18160 cz. 6. Jako dowód grupy oporności przewodzenia ciepła ważne są, na podstawie wystawionej przez Niemieckie Towarzystwo
d/s Oznakowania Towarów GmbH według załącznika A, decyzji rejestracyjnej, również stosowne dane:
- dla kształtek w/g DIN 18050 cz.l w zgodnych z normą informacjach technicznych dostawy producenta kształtek
- dla trójpowłokowych kominów z warstwą izolacyjną i ruchomą powłoką
2/Informacje odnośnie rejestracji udzielają Komitet Normalizacyjny Budownictwa w DIN Niemieckim Instytucie d/s Normowania oraz Niemieckie Towarzystwo d/s Oznakowania Towarów, pod wspólnym adresem Bruggrafenstrasse 1000 Berlin 30 wewnętrzną według rozdziałów 10 do 12, w opisach systemowych z adnotacją kontroli i rejestracji w/g DIN 18147 cz.l
- dla kominów wzniesionych z nowych materiałów budowlanych, nowych elementów budowlanych lub nowymi metodami, jednakże nie uregulowano w rozdziałach 10 dół 2, znajdujące się w ogólnych dopuszczeniach nadzoru budowlanego
Dla grup oporności przewodzenia ciepła jedno-powłokowych kominów murowanych z kamieni w/ g rozdziału 10.2.1.1. dane w tabeli 2 uważa się za udowodnione; dowody te zostały komisji roboczej "Kominy domowe" komitetu Normalizacyjnego budownictwa podczas uchwalania niniejszej normy przedłożone.
5.7. Szczelność.
Kominy winny być już przed obróbką powierzchni, jak tynki i tym podobne, szczelne. Gazoprzepuszczalność kominów nie może, przy statycznym nadciśnieniu 40 Pa przy wewnętrznej powierzchni, przekroczyć wartości 0,003 mYs x m2 (ilość przepływającego powietrza przy tempe-raturze około 20 stopni C). Ściany kominów nie mogą, z wyjątkiem otworów podłączeniowych, otworów do czyszczenia, otworów dla urządzeń powietrza dodatkowego i wentylatorów spalin, posiadać żadnych innych otworów.
5.8. Zachowanie się materiałów budowlanych przy dyfuzji oparów.
Odsyłamy nadto do rozdziału 4.10. Zewnętrzne wykładziny i oblicówki z większą opornością na dyfuzję oparów od lica komina muszą być, jeżeli pokrywają komin na dużej powierzchni, tak ułożone, szczególnie w takim odstępie od komina, aby powierzchnia komina była stale dobrze przewietrzana. Nanoszenie zewnętrznych powłok o oporności na dyfuzję oparów większej od lica komina jest na dużych powierzchniach nie-dopuszczalne.
5.9. Układ kominów.
Kominy muszą być w budynkach lub przy budynkach tak usytuowane, aby wyloty kominów nie znajdowały się w bezpośredniej bliskości okien i balkonów, szczególnie w budynkach o budowie tarasowej kominy muszą wystawać na zewnątrz z najwyższej części budynku. Wyloty kominów muszą znajdować się co najmniej 50 cm powyżej zamkniętych balustrad dachowych z tym, że balustrady powinny posiadać otwory wentylacyjne zapobiegające gromadzeniu się spalin. Kominy przy lub w budynkach pokrytych dachem o spadzie większym niż 20 stopni muszą być tak usytuowane aby wyloty kominów znajdowały się w pobliżu najwyżej położonej krawędzi dachu.
5.10. Powierzchnia wewnętrzna.
Powierzchni wewnętrznych kominów nie wolno pokrywać powłokami, nie dotyczy to powłok, które
dopuszcza się w celu zmniejszenia przekroju w świetle. W zakresie wymagań dotyczących właściwości powierzchni odsyłamy do rozdziału 4.2. ostatnie zdanie oraz rozdziału 11.3.
6.0. Dodatkowe wymagania eksploatacyjne.
6.1. Ogólne.
Ustalenia rozdziału 6 uzupełniają ustalenia rozdziałów 4.2. do 4.6. oraz 4.12. do 4.13.
6.2. Jednolitość przekroju w świetle. Kominy muszą na całej swej wysokości posiadać nie zmieniony przekrój w świetle pod względem kształtu i powierzchni, nieznaczne zawężenia przekroju u wylotu przez elementy budowlane zabudowane dla ochrony ścian komina przed wdzieraniem się opadów nie powinny budzić obaw. Większe zawężenia przekroju u wylotu kominów, które eksploatowane są przy nadciśnieniu albo posiadają zamontowany u wylotu wentylator spalinowy, są dopuszczalne; patrz 5.4.2. ustęp trzy i cztery. Zdania pierwsze i drugie należy stosować również dla nasad kominowych.

tabela

6.3. Otwory do czyszczenia.
6.3.1. Wymogi i usytuowanie. Każdy komin musi posiadać przy swojej podstawie otwór do czyszczenia, otwór ten musi być położony niżej od miejsca podłączenia najniżej usytuo-wanych palenisk co najmniej o 20 cm. Kominy których czyszczenie od strony wylotu jest niemożliwe muszą posiadać na poddaszu albo wyżej dachu dalszy otwór do czyszczenia, kominy prowadzone ukośnie muszą ponadto posiadać po jednym otworze do czyszczenia w pobliżu punktów załamania o ile otwory te konieczne są dla przepisowego czyszczenia.
6.3.2. Minimalna wielkość.
otwory do czyszczenia muszą być co najmniej 10 cm szerokie i 18 cm wysokie. Otwory do czyszczenia kominów, których czyszczenie i sprawdzanie wymaga wejścia do wewnątrz (kominy przełazowe) muszą być co najmniej 40 cm szerokie i 60cm wysokie.
6.3.3. Zamknięcia otworów do czyszczenia. Zamknięcia otworów do czyszczenia wymagają znaków jakości na podstawie zarządzenia do krajowych przepisów budowlanych w sprawie znaków jakości. Zamknięcia należy dobierać i zabudowywać odpowiednio do specjalnych ustaleń decyzji jakościowej Instytutu Techniki Budowlanej, na podstawie której znak jakości został przyznany.
6.4. Podwalina.
Kominy muszą posiadać podwaliny. Wyjątek stanowią:
- kominy dla palenisk eksploatowanych okresowo o nominalnej mocy cieplnej nie przekraczającej 10 kW, w wolnostojących jednokondygnacyjnych budynkach, przeznaczonych dla okresowego
przebywania w nich ludzi jako domki wekendowe, schroniska, budy na budowach oraz pomieszczenia mieszkalne na budowie.
- Kominy własne dla palenisk gazowych z palnikami bez dmuchaw, których bezpiecznik przepływowy i króciec spalin usytuowane są z jednej strony paleniska w ten sposób, że kominy spalinowe mogą być bez trudności i nie zagrażając przy tym paleniskom gazowym sprawdzane i czyszczone;
paleniska muszą być ustawione na najwyższym piętrze w kotłowni albo w pomieszczeniu o takim samym stopniu bezpieczeństwa pożarowego
- kominy dla otwartych kominków wolno stojących wewnątrz pomieszczeń
6.5. Urządzenia eksploatacyjne - specjalne.
6.5.1. Wentylatory spalin. Wentylatory muszą być, z uwagi na prze-mieszczalny strumień objętości spalin i wytwarzany wzrost ciśnienia, obliczone i usytuowane zgodnie z podstawowymi wymaganiami, mogą one wytwarzać statyczne nadciśnienie w łącznikach kominowych i przewodach wentylatora jeżeli warunki rozdziału 5.4. ustęp dwa i trzy zostały spełnione i to również w odniesieniu do przewodów łączących wentylatora. W zakresie urządzeń zabezpieczających oraz przekroju w świetle kominów, do których podłączono paleniska na paliwa stałe (patrz rozdział 5.4.2. ustęp czwarty). Wentylatory spalin i przwody łączące muszą być tak usytuowane aby mogły być bez trudności konserwowane; silniki i inne części napędowe nie mogą znajdować się w strumieniu spalin.
6.5.2. Nasady kominowe łącznie z dyszami. Podstawowe wymagania rozdziałów 4.2, 4.5, 4.6, 4.7, i 4.12. dotyczą odpowiednio również nasad kominowych; odstępując od rozdziału 4.6. można jednakże przyjąć szkody powstałe wskutek pożaru sadzy wewnątrz komina w nasadach kominowych o ile stateczność nasad kominowych wskutek tego nie zostanie zagrożona. Odnośnie przekrojów w świetle nasad kominowych patrz rozdział 6.2. Osie nasad kominowych muszą stanowić przedłużenia osi kominów. Zmiana kierunku przepływu spalin u wylotu komina w wolną przestrzeń może nastąpić tylko w przypadku gdy w inny sposób funkcyjności komina nie można zapewnić. Nasady kominów z częściami ruchomymi są niedopuszczalne, nie dotyczy to części uruchamianych w celu czyszczenia komina. W całości zdejmowalne nasady wolno stosować również tylko do tego celu, tego typu nasady dopuszcza się tylko dla głowic kominowych nad dachami płaskimi i tylko wtedy, kiedy podczas czyszczenia kominów mogą być odłożone w sposób niestwarzający niebez-pieczeństwa.
Uwaga: Nasady dopuszcza się tylko w przypadku udzielonego odstępstwa od przepisów budowlanych.
Dysze wolno umieszczać na kominach w przypadku gdy wskutek tego w kominach i łącznikach nie wystąpi nadciśnienie statyczne w stosunku do powietrza w przyległych pomieszczeniach, albo jeżeli nadciśnienie to jest dopuszczalne. Rozdział 5.4.2. ustęp dwa i trzy dotyczą odpowiednio założenia, że dysze zostały dopuszczone. Dysze winny wydmuchiwać spaliny w kierunku pio-nowym i posiadać taką konstrukcję aby nie wytwarzały nie dopuszczalnego hałasu.
Uwaga: Odnośnie wymagań dotyczących izolacji dźwięku patrz DIN 4109 cz. 5 (w chwili obecnej projekt)
Nasady kominowe przeznaczone dla poprawy odrywania się strumienia spalin od głowic kominowych (patrz rozdział 8.2.) powinny być w stosunku do grubości lica głowicy komina
cienkościenne i poszczególne kominy przedłużać co najmniej o ich hydrauliczną średnicę przekroju w świetle. Nasady te mogą być na stałe powiązane z płytą nakrywającą albo blachą szczelinową głowicy komina (patrz rozdział 10.5.)
6.6. Znakowanie.
Kominy do których podłączone są tylko paleniska dla paliw gazowych muszą być przy otworach do czyszczenia oraz przy wylotach kominów oznakowane literą "G" a kominy obłożone w sposób mieszany literami "GR". Znakowarde przy wylotach kominów nie jest konieczne jeżeli kominy nie są czyszczone od strony wylotów.
7.0. Dodatkowe wymagania dla ochrony budynków i ich użytkowników.
7.1. Ogólne.
Postanowienia rozdziału 7 uzupełniają postanowienia rozdziałów 4.5., 4.8. i 4.9 na ile wymagają one specjalnych postanowień dotyczących układu kominów, jak również uzupełniają postanowienia rozdziału 4.11.
7.2. Stateczność kominów.
Kominy i zespoły kominowe muszą być wznoszone w sposób gwarantujący ich stateczność, w szczegól-ności muszą opierać się na nośnych fundamentach i nośnych elementach budowlanych.
Elementy budowlane przenoszące ciężar własny muszą być ogniotrwałe, być wykonane z niepalnych materiałów budowlanych i odpowiednio podparte;
dla kominów z ograniczoną odpornością termiczną oraz kominów z blach stalowych o ograniczonych wymaganiach wystarczy, że wymienione elementy budowlane składać się będą z niepalnych materiałów budowlanych.
Uwaga: Według zdania drugiego mogą zatem elementy budowlane z materiałów palnych podciągnięte zostać jako elementy usztywniające, pod warunkiem że dotrzymane będą postanowienia rozdziału 7.3.
7.3. Kominy i przylegające elementy budowlane z palnych materiałów budowlanych.
Tam, gdzie do kominów na dużych powierzchniach a nie tylko pasmami przylegają elementy budowlane z palnych materiałów budowlanych muszą kominy zachować odstęp co najmniej 5 cm a kominy z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach odstęp co najmniej 40 cm do tych elementów budowlanych, przestrzeń wolna musi być stale dobrze przewietrzana; przy kominach z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach musi być w pełni otwarta. Zdanie pierwsze dotyczy również wykładzin z palnych materiałów budowlanych, jednakże nie tapet bez izolacji cieplnej na kominach, z wyjątkiem kominów z blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach. Stropy drewniane belkowe, wiązania dachowe z drewna i podobne, pasmami przylegające do kominów elementy budowlane z palnych materiałów budowlanych muszą posiadać odstęp przynajmniej 5 cm od zewnętrznych powierzchni kominów, jeżeli przestrzeń wolna jest przewietrzana wystarczy odstęp 2 cm. I31a palnych materiałów budowlanych, które tylko na niewielkiej szerokości przylegają pasmami do kominów, jak podłogi, listwy przyścienne i łaty pokrycia dachowego nie wymagany jest żaden odstęp. Przestrzeń wolną pomiędzy wyżej wymienionymi elementami budowlanymi z palnych materiałów budowlanych a blach stalowych o zmniejszonych wymaganiach musi, odstępując od zdania pierwszego i drugiego wynosić conajmniej 40 cm. Wyloty kominów muszą się wznosić ponad niezabezpieczonymi elementami
budowlanymi z palnych materiałów budowlanych conajmniej o l m albo musi być zachowany odstęp od tych elementów mierzony w poziomie o szerokości co najmniej 1,5 m; nie dotyczy to odstępu od pokrycia dachowego. Kominy w budynkach z miękkim pokryciem dachowym muszą być wyprowadzone na zewnątrz w kalenicy lub w jej bezpośredniej bliskości i muszą się wznosić ponad nią co najmniej 80 cm; odsyłamy w tym miejscu do wymogów dotyczących przepustów dachowych według ustępu pierwszego zdania pierwszego i określonej tam wymaganej oporności przewodzenia ciepła komina zgodnie z rozdziałem 5.6.1. zdanie drugie. Kominy dla palenisk specjalnych z wyjątkiem przypadków według rozdziału 5.3.6. ustęp drugi zdanie drugie, muszą z uwagi na podstawowe wymagania rozdziału 4.8. zachować w stosunku do elementów budowlanych z palnych materiałów budowlanych większe odstępy aniżeli to wynika z ustępów pierwszego do trzeciego, albo należy zastosować inne dodatkowe środki ochronne.
7.4. Otwory do czyszczenia obok elementów budowlanych z palnych materiałów budowla-nych.
Elementy budowlane z palnych materiałów budowlanych jak również meble musza znajdować się w odległości co najmniej 40 cm od otworów do czyszczenia; odstęp 20 cm jest wystarczający jeżeli zastosowana została osłona przeciw promieniowaniu cieplnemu. Podłogi z palnych materiałów budowlanych pod otworami do czyszcenia należy ochronić niepalnymi materiałami budowlanymi, które wystawać powinny do przodu co najmniej 50 cm a na boki co najmniej 20 cm od otworu.